We hebben deze zomer veel over de Efteling gesproken hier op het forum. De toon was veelal niet positief. De korte experimenten met de wachtrij bij de Python werden verguisd, het park werd beschuldigd van greenwashing en de jaarlijkse discussie of Symbolica de slechtste darkride van de wereld is evolueerde in het volledig in twijfel trekken van de bekwaamheid van het ontwerpteam. Verder hield uiteraard AI de gemoederen bezig, maar er was ook gedoe rondom het souvenir voor premium abonnementhouders en als kers op de taart voelden sommigen zich persoonlijk aangevallen toen de mexicano’s op waren. Als je niet beter zou weten, dan zou je denken dat de Efteling de meest vreselijke plek op aarde is.

En da’s jammer, want waar niet over gesproken werd, was dat het park deze zomer misschien wel het beste evenement neerzette sinds het einde van het Negen Pleinen Festijn. Wát een Efteling-zomer was dit! Het was nooit te druk, het entertainment was leuk, het eten om te smikkelen (dat nieuwe assortiment van Toko Pagode 😋) en het weer was simpelweg fantastisch. De hitte viel in het park alleszins mee en ’s avonds in de schemering zonder jas door de Efteling struinen, omringd door mensen die plezier hebben, gaat nooit vervelen. Eigenlijk is wekenlang iedere avond een ideale zomeravond geweest. Ik bezocht de Efteling vier keer deze zomer en heb ieder bezoek volop genoten. Heel veel dingen gaan in Kaatsheuvel gewoon goed en het zou zonde zijn om dat niet te belichten. Gelukkig nam ik op drie dagen de fototas mee en laat dingen belichten nou net het sterke punt van mijn camera zijn. Geniet van deze ‘kleine’ selectie van foto’s uit een zomerse Efteling!

Op het Fata Morganaplein was net als voorgaande jaren de reusachtige marionet van Djinn weer de blikvanger. Nieuw dit jaar was het showtje om hem heen, met dansers, vuurspuwen en een (nep)tijger die alsnog constant door drie man sterk in bedwang gehouden werd. Het showtje was vermakelijk, maar het blijft de interactie tussen het publiek, het entertainment en Djinn tijdens fotomomenten die me liet terugkomen.

De bedrijvigheid op het Fata Morganaplein had ook invloed op de wachttijden voor de verboden stad. Ik heb zowaar een klein kwartiertje mogen wachten – de hele binnenwachtrij stond vol! - ondanks dat het personeel de boten goed volstampte. De Fata zelf ligt er ook hartstikke goed bij. Het verdwijnen van het open vuur is jammer, maar het gordijn bij de tweede kalief en de mist bij de krokodillen zijn twee langverwachte positieve oplossingen. Er was begin zomer nog een bizar incident waarbij de tijger in de havenscène in het water was gekukeld, maar die stond al snel weer aan de grond genageld. Fata Morgana blijft een fenomenale attractie die ik nooit oversla, zelfs niet met vier bezoeken in een maand tijd.

De eerste kalief staat inmiddels stil, maar hier toonde hij nog kwiek zijn kennis van karate.

Deze foto is mede mogelijk gemaakt door ruisreductie. 40000 ISO ziet er direct uit de camera niet best uit.

In het Sprookjesbos hebben we vrij onverwacht een volledig nieuwe Draak Lichtgeraakt gekregen. Grootse verbetering!

In het Sprookjesbostheater speelde overdag een ‘normale’ nieuwe show en aan het begin van de avond de nieuwe ‘Culinaire Avond met Wolf’-show. Hierin kookt Wolf voor het publiek terwijl hij zijn versie van het sprookje van de Zeven Geitjes uit de doeken doet. De verwachtingen waren hooggespannen na de briljante originele Avond met Wolf en de fantastisch zelfbewuste Oudejaarsavond met Wolf. Culinaire Avond weet de verwachtingen als je het mij vraagt niet waar te maken. Het is een doordachte show vol leuke kwinkslagen, maar de show probeert teveel te doen in een te korte tijd. Zo zijn er rollen voor Fakir en Geitje Benjamin en is het verhaal nét inconsistent, waardoor het geheel wat chaotisch is. Desondanks was Culinaire Avond met Wolf wel weer ziekelijk populair bij de vaste schare fans. Ik vond het dan ook leuker om de show aan het begin van de zomer te zien, toen nog niemand de tekst kende of het nodig vond om te proberen leuker te zijn dan de acteur.

Uiteraard ook nog even de geüpgradede film in het kasteeltje van Sneeuwwitje bekeken. Tof, het ziet er goed uit, al weet ik niet of het me was opgevallen als ik niet had geweten dat er wat was veranderd. Wel leuk om weer eens een reden te hebben bij dit sprookje naar binnen te lopen; op de een of andere manier was het jaren geleden dat ik het kasteeltje van binnen zag.

Scherpere filmprojectie, da’s zeker! Maar scherp op de foto krijgen, dat lukt nog niet.

Onder de enorme tent op de Speelweide speelden meerdere acts. Overdag draaide DJ Ezel (vergezeld door de Fabiola Feetjes) muziek. Aan het begin van de avond traden de Red Noses Boogie Boys op, een boyband die we nog kennen van vorig jaar. Leuk maar niet bijzonder. De betere rode neuzen vind je wat mij betreft in de hal aan de overkant.

Een andere show op de Speelweide was Dancing with the Dolls. Dit was een wat curieuze: een dansact met veel verschillende soorten dans, gecombineerd met handpoppenspel. Ik kan me niet herinneren ooit eerder zoiets gezien te hebben in de Efteling. Maar ik vond hem wel tof! Het grote publiek leek er echter niet veel aan te vinden; volgens mij was dit de minst populaire show deze zomer.

Het was de eerste zomer van Hooghmoed. Wat een toffe torentjes! Leuk en spannend voor de kinderen en ze geven voldoende kriebels in de buik dat ze ook nog leuk zijn voor volwassenen. En visueel zijn ze een pareltje. Ze sluiten naadloos aan bij de Baron en brengen een vrolijke dynamiek met zich mee. Toptoevoeging.

Bij Max en Moritz werd ook dit jaar weer livemuziek gemaakt door het Anderberg Musikverein. Op zich leuk natuurlijk, maar het plein is sinds de komst van Bäckerei Krümel eigenlijk te klein, te druk en dus te chaotisch voor entertainment. Al sluiten chaos en kakofonie thematisch wel perfect aan bij Max en Moritz.

Op het Ton van de Venplein waren de elfjes aanwezig. Dat vind ik dus echt laagdrempelig topentertainment. De interactie tussen de elfjes en kindjes die later zelf ook een elfje willen worden is prachtig, maar net zo mooi vind ik dat mensen die vróeger zelf een elfje wilden worden ook weer even kind worden als ze met een elfje op de foto gaan. En dan die haast esoterische instrumentale muziek uit de musical Droomvlucht (die men overigens echt eens officieel moet uitbrengen) op de achtergrond maakte dat ik hier veel langer dan ooit verwacht gewoon heb staan kijken. Ohja, en Droomvlucht zelf hè, wat een attractie blijft dat ook.

Dé act van het jaar was zonder twijfel de Big Bad Wolf Band: een poprockband met een stoere frontvrouw (de Bad Wolf) en enkele muzikanten (de biggen). Deze waren goed! Ze wisten een sfeer neer te zetten zoals die sinds de muzikale acts op het Negen Pleinen Festijn niet meer in het park te vinden was. En de frontvrouwen konden me een partij zingen! Een van de dames had naast vocaal talent ook een stage presence waar je u tegen zegt. Geen idee waar de Efteling haar vandaan heeft gehaald, maar ik hoop (met alle respect voor pretparkentertainment) dat ze het verder gaat schoppen dan podia in attractieparken. Ik had echt het idee dat ik naar de volgende Floor Jansen of Anneke van Giersbergen stond te kijken.

Ik ben altijd groot liefhebber geweest van de Efteling in het donker. Niet onterecht, want de Efteling in het donker is magistraal. Maar pas deze zomer ontdekte ik de schoonheid van de schemering, die misschien nog wel mooier is dan een ‘s nachts uitgelichte Efteling. Tijdens een van de eerste weken werd het nog niet donker tijdens openingsuren en draaide de laatste Aquanurashow in de schemer. Het was die dag bloedheet geweest en door het wegzakken van de zon en de nevel van Aquanura was de temperatuur pas net weer aangenaam geworden. Na de show bleef ik nog even hangen, kijkend naar hoe de hemel steeds sterker verkleurde, en hoe aan de overkant van de vijver de massa mensen zich naar de uitgang begaf, terwijl de fonteinen rustig heen en weer bewogen op de tonen van OG3NE. Naast me praatte een groep vrienden nog wat na. Een stel legde tevreden hun hoofden tegen elkaar aan. Een moeder keek naar haar dochtertje dat volledig verwonderd naar de fonteinen staarde. Ik zeg altijd dat de Efteling iets heeft, dat er iets ongrijpbaars in de lucht hangt, en op dit moment was dat sterker voelbaar dan ooit. Het was simpelweg magisch.

En dan een paar weken later dit moment, zo ongelofelijk mooi.

En dan de Efteling in het donker. Ik ben ondertussen al zo vaak in het donker in het park geweest, maar het voelt nog net zo speciaal als de eerste keer. Een tip is om na sluitingstijd nog even door het Sprookjesbos te lopen: de sprookjes staan uit, maar de verlichting blijft aan en je hebt het bos praktisch voor je alleen.

Ongelofelijk dat de ruiten bij de Prinses op de Erwt zelfs ’s nachts nog reflecteren. En van buiten ziet het er ook niet best uit met die enorme kolos van een hotel erachter…

… die er ’s nachts overigens wel beter uitziet dan overdag.

Nog een laatste keer Aquanura.

En nog een laatste epiloog.

En dan is een prachtige Eftelingzomer alweer ten einde. Ik heb ervan genoten en hoop dat iedereen die het park deze zomer niet zelf heeft kunnen bezoeken op deze manier een beetje mee heeft kunnen genieten. Dank voor het lezen!