
Het was afgelopen zaterdag prachtig weer in de Efteling. Hoewel de temperatuur slechts een paar graden boven nul lag, baadde het park in het gouden zonlicht. Ik heb van het weer genoten door met mijn camera een ronde van ruim vier uur door het Sprookjesbos te lopen. Werkelijk waar: dit is de Efteling op haar best. Lekker weer, lekker wandelen, mooie uitbeeldingen en de verwondering in de oogjes van de vele kinderen wordt nooit oud. Hieronder een selectie van de foto’s die zaterdag uit mijn camera rolden op volgorde van de wandeling; vanaf de Heksenpoort tot aan misschien wel de laatste keer Chinese Nachtegaal. En om er geen ordinaire fotodump van te maken heb ik hier en daar nog een gedachtespinsel toegevoegd. Geniet ervan!

In zijn prieeltje was net een showtje van de Sprookjessprokkelaar aan de gang. Hoewel het design van het karakter een beetje veel is naar mijn smaak, blijft het een bijzonder mooi pak. Ongelofelijk dat hier een persoon in zit!

Ik wacht al een jaar of twintig tot ze wakker wordt zodat ik haar eindelijk mee uit kan vragen. Maar helaas, nog geen geluk...

Mja, en zij is dan weer nét iets oud naar mijn smaak.


Zelfs deze levende eenden dreven bewegingsloos op hun plek. Ik weet niet of ze daadwerkelijk sliepen, maar het zou een zeer passende vijver zijn om dat te doen.

Het was een aantal jaar terug even schrikken, maar ik kan er wel aan wennen dat het kasteeltje zo open ligt. Het is net alsof je rondloopt in de ansichtkaarten van begin jaren vijftig: toen het Sprookjesbos net was aangeplant lag het kasteel ook zo open en bloot. Wel jammer is dat, doordat ge nu ook links langs het kasteeltje heen kunt, het nu tweerichtingsverkeer is op de heuvel, met alle chaos van dien.


Dit is hoe ik me voorstel hoe wakker worden na een avond uit eruit ziet na je 30e.

De schrijfkabouter is mijn eerste Eftelingherinnering. Eerst samen met papa met moeite de toen nog grote trap op klauteren om dan boven met grote ogen naar de stokoude kabouter te staren. En dan weer naar beneden en kijken hoe het waterrad eindeloos water bleef scheppen. Bovenin de paddenstoel krijg ik steevast een gevoel van berusting, alsof ik weer even dat kleine menneke van toen ben. Het is de ultieme nostalgie, echte Efteling-magie. En terwijl we naast elkaar naar het tafereeltje kijken, vraagt een klein meisje verlegen “Meneer, wie is dat”? And the magic continues…


Een afgezaagd doorkijkje, maar hij blijft zo goed. De juiste boom op de perfecte plaats.

Maar wanneer de bomen in de winter hun bladeren verliezen, zijn er in het Sprookjesbos nog veel meer doorkijkjes te vinden.

Haar winteroutfit staat Roodkapje goed. Als het aan mij lag laten ze haar deze mantel het hele jaar door dragen.

Je hoeft ze alleen maar te zien.


Hoewel de werkplaats van Gepetto een overdaad is aan dingen en de tonnen met de vos en de kat volledig overbodig zijn, ben ik altijd groot fan geweest van de monstervis. Een op en top Eftelings monster, als je het mij vraagt. Jammer dat Pinokkio en-en-en uitgevoerd moest worden, want alleen de vis had ook volstaan.


De Trollenkoning is (samen met de Zwavelstokjes) mijn favoriete sprookje. Prachtig simpel ontwerp, leuk interactief element en het gebrabbel wat de vorst uitkraamt is iconisch. Het sprookje wordt tegenwoordig echter gedetoneerd door het gapende gat dat in de bosschages aan de linkerkant is geslagen om een doorgang te creëren naar de Prinses op de Erwt. Aiaiai, oioioi…

De heks bij Raponsje was kapot. Het uitleggevende bordje wat ervoor hangt zorgde zoals altijd voor veel lachende bezoekers.


Draak Lichtgeraakt is nog zo’n sprookje. Een simpel idee, een simpele uitvoering en goede interactie maken het geheel tot een bescheiden schouwspel. Behalve voor het groepje pubers dat zo ongeïnteresseerd mogelijk langsloopt. “Ik kan niet geloven dat ik hier vroeger bang voor was”, zegt een van de jongens stoer. Ik denk wel dat ik weet wie hier de dapperste is, denk ik bij mezelf terwijl een kleine man na een aantal keer gekeken te hebben het toch aandurft om naar de kroon toe te schuifelen.


Karakteristieke kop. Het huisje van de Zeven Geitjes zal ergens de komende tien jaar ook herbouwd gaan worden. Hopelijk lukt het de Efteling dan om de charme van dit gebouwtje te behouden.


Dit peperkoekenmannetje had ik nog nooit goed genoeg bekeken. Check die bolle buik!


Door de vele takjes weet mijn autofocus er even geen raad mee, dus er is wat manual focus voor nodig om scherp te krijgen wat het volgende sprookje op de route is.

De Prinses op de Erwt! Buiten de kaalslag om een helemaal prima gerealiseerd sprookje. Het enige dat het sprookje echt pijn doet zijn de enorme spiegelramen. Daar heeft ieder sprookje in het bos last van, maar hier is het door de hoogte van de ramen en de hoogte van de stapel matrassen écht een probleem om het tafereeltje te zien. Of om de prinses duidelijk op de foto te krijgen.


Ezel lijkt te poseren. Je staat er goed op hoor!


Een hele oude en het nieuwe kasteeltje zijn mooi in harmonie.

De grot van Sneeuwwitje is naar mijn idee een ondergewaardeerd pareltje. De bosgeluiden, het zachte snikken van de dwergen, de subtiele bewegingen en het kleine diorama achterin maken dit tot zo’n lieflijke scène. En daarbij zijn ook de figuren prachtig uitgevoerd, waarbij iedere dwerg er op zijn eigen manier verdrietig uitziet. Erg mooi.

De Zes Zwanen is een fantastische toevoeging aan het Sprookjesbos geweest. Het kasteel heeft karakter, de binnenscène is verassend groot, de vertelling niet te lang en de zes zwanenbootje zijn niets minder dan een briljante toevoeging. En hoewel de recente Merkelbach-riedeltjes een beetje in elkaar over beginnen te lopen, is de muziek hier echt een goede.

Assepoester is in alle opzichten minder geslaagd. Het gebouw heeft geen karakter en zowel de scène als de vertelling werken door de plaatsing van de figuren gewoon net niet. Maar: als de Efteling ooit nog eens een platenspeler als luxe souvenir voor volwassenen uit wil brengen, mogen ze deze speeldoos van mij één op één kopiëren.


“…Laat prul en prop niet slingeren, en mijd baldadigheid.” Deze zin, in een langzame cadans van Ton van de Vens diepe basstem, galmde ’s avonds laat nog na in mijn hoofd. “Eén ding moeten wij u vragen..”


De reus is het leukst om te fotograferen als Klein Duimpje er ook bij staat. Maar op de een of andere manier heb ik nooit het lef om als volwassen jongen in de boomstam te staan praten, dus was het even wachten tot iemand anders het duimhoge jochie kwam roepen.

Het onweerlegbare bewijs dat Repelsteeltje goud kan spinnen uit stro.

Op bezoek bij mijn tweede favoriete sprookje.

Het Meisje met de Zwavelstokjes is prachtig opgeknapt. De belichting is nu led, en het wat koudere lichtplan wat daaruit voort komt past uitstekend bij dit sprookje. De muziek en vertelling zijn – godzijdank – niet gewijzigd. Het blijft een tranentrekker. De nog-in-gesprek-zijnde binnenstampende groepen mensen zijn de enige smet op dit kunstwerkje van Den Dulk.

Love him or hate him, maar ook de Sprookjesboom blijft een enorm knappe uitvoering.


Even valsspelen: tijdens mijn misschien wel laatste twee shows van de Chinese Nachtegaal in zijn huidige vorm genoot ik gewoon van alles wat er te zien was; onderstaande foto’s nam ik al op nieuwjaarsdag. Ik heb de Nachtegaal altijd al een vreemde eend in de bijt gevonden. Het gebouw en decor zijn prachtig, maar de vertelling is traag en dat prachtige decor is simpelweg veel te groot voor wat ermee gedaan wordt. Van de blauw pagode is al bevestigd dat ‘ie terugkomt. Als we ook de grandeur en detaillering van de binnenzijde van het sprookje straks in het klein terugkrijgen, sta ik best positief tegen de nieuwbouw. Wel ga ik de magistrale uitvoering van de Dood missen: wát een figuur blijft dat!


En iets over vijf uur loop ik het Sprookjesbos uit. De zon is weggezakt en ik ga nog wat attracties doen. Even uitwaaien in de Pagode, nog iets wilder uitwaaien in de Halve Maen en nóg wat wilder uitwaaien in Joris en de Draak. Ik zeg even Edna gedag, eet wat bij de Meermin en haast me dan naar Villa Volta om te checken of het geluid in de hoofdshow nog net zo brak is als een paar weken geleden. Maar goed nieuws: het speakersysteem lijkt gefixt te zijn, want de muziek van Ruud Bos klinkt weer als vanouds. Een fijne manier om een heerlijk dagje Efteling mee af te sluiten, en ik word uitgezwaaid door Vrouwe Goeds. Dank voor het lezen!


